Scientific Journal

Document Type : scientific

Authors

1 asistans

2 Al- mustafa univer...

Abstract

قصد مجرمانه از موضوعات اختلافی فقه جرایی است. توجه فقها تاکنون بر استنباط حکم اولیه آن (حرمت) بوده است. از ادله و حکم ثانوی آن تاکنون بحثی نشده است. افزون براین، دراستنباط از ادله هم کم دقتی ها و ناسازگاری هایی دیده می شود. از جمله ادله اولیه و ثانویه متعارض تلقی و قاعده «الجمع مهما امکن» جاری دانسته شده است. در حالی که فرض تعارض و جمع دلالی میان این دو سنخ از ادله موضوعا منتفی است. هدف تبیین رویکرد قرآن و روایات در تشریع احکام اولیه وثانوی موضوع با روش توصیفی- تحلیلی است. این نوشتار با واکاوی ادله، به دو تشریع مستقل در موضوع دست یافت که هر یک دارای ماهیت، مبانی و کارکرد های متفاوتی است. آیات و روایات در تشریع اولیه، قصد مجرمانه را حرام و منشا استحقاق کیفر از جمله حد و تعزیر دانسته است. اما در تشریع ثانوی عفو مومنین مهمتر تلقی شده است. با این دو تشریع اولیه و ثانویه، تعلیل فقهی رکن معنوی جرایم عمدی امکان پذیر و جرم انگاری در مصادیق اختلافی حقوق کیفری (مقدمه جرم، شروع به جرم، جرم عقیم و...) قاعده مند می شود.

Keywords

Main Subjects