A Comparative Study of Responsibility Distribution in "Participation in Crime" and the "Theory of Symmetrical Interaction"

Document Type : scientific

Authors

1 PhD Student in Jurisprudence and Criminal Law, Shahid Motahari University, Tehran, Iran.

2 Associate Professor, Department of Theology Education, Farhangian University, Tehran, Iran.

Abstract

In some instances of involvement in a crime, the victim themselves also plays a role in the occurrence of the crime, such that they are both a perpetrator and a victim. This situation, termed "participation in crime," is referred to in Articles 526 and 527 of the 1392Sh Islamic Penal Code, where the legislator has, in a way, accepted comparative fault. Subsequently, in the 1399SH draft bill, the theory of proportional liability has been accepted more broadly. However, it seems that even if their actions and degree of fault are completely similar, differences still exist between the perpetrator and the victim (who has committed a crime against themselves). Therefore, the research question is: Can the "infliction of crime upon oneself" by the victim alongside the perpetrator(s) affect how responsibility is distributed? In other words, in the case of participation in crime, if the degree of fault of the parties is equal, should the liability (ḍamān) be divided equally, or, given that one of them has committed a crime against themselves and the other against someone else, are they subject to different levels of responsibility? The placement of these articles in the Penal Code under the title "Causes of Liability" links it to civil liability, and specifically in the case of participation in crime, it becomes connected to the "Theory of Symmetrical Interaction," which considers the role of the victim. Based on the findings of this research, the act of committing the crime by the victim has characteristics that, from the perspective of economic approaches to crime including cost-benefit logic, the level of blameworthiness from the viewpoint of ethical theories, the perpetrator's motives, the degree of fault based on endangering oneself or others, and similar factors affect the determination of the degree of fault.
 

Keywords

Main Subjects


  1. ابن‌ادریس، محمد بن احمد. (1410ق). السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی. قم: دفتر نشر اسلامی.
  2. ابن‌جنید، محمد بن احمد. (1416ق). مجموعه فتاوی ابن جنید. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  3. اردبیلی، محمدعلی. (1403ش). حقوق جزای عمومی. تهران: میزان.
  4. آقایی‌نیا، حسین. (1402ش). جرایم علیه تمامیت جسمانی اشخاص. تهران: میزان.
  5. باریکلو، علیرضا. (1402ش). مسئولیت مدنی. تهران: میزان.
  6. بجنوردی، سید حسن. (1419ق). القواعد الفقهیة. قم: نشر الهادی.
  7. بختیاری، علیرضا. (1399ش). تحولات رابطۀ استنادی در حقوق کیفری ایران با تأکید بر پیش‌نویس لایحۀ قانون مجازات اسلامی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه علامه طباطبائی(ره). تهران.
  8. بهجت فومنی، محمدتقی. (1385ش). جامع المسائل. قم: دفتر آیت‌الله‌العظمی بهجت(ره).
  9. تبریزی، جواد. (1428ق). تنقیح مبانی الأحکام، کتاب الدیات. قم: دار الصدیقة الشهیدة.
  10. حسینی عاملی، جواد بن محمد. (بی‌تا). مفتاح الکرامة فی شرح قواعد العلامة. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
  11. حسینی، رحیم. (1399ش). بررسی میزان ضمان راننده در رابطه با آسیب‌های بدنی ناشی از تصادفات. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی. رشت.
  12. حلی، حسن بن یوسف. (1427ق). نهایة الوصول إلی علم الأصول. قم: مؤسسۀ امام صادق(ع).
  13. خمینی، سید روح‌الله. (1392ش). تحریر الوسیلة. تهران: مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
  14. خوانساری، احمد. (1405ق). جامع المدارک فی شرح المختصر النافع. قم: اسماعیلیان.
  15. خوئی، سید ابوالقاسم. (1416ق). صراط النجاة. قم: نشر المنتخب.
  16. خوئی، سید ابوالقاسم. (الف). (1422ق). مبانی تکملة المنهاج. قم: مؤسسة إحیاء آثار الإمام الخوئی.
  17. خوئی، سید ابوالقاسم. (ب). (1422ق). مصباح الاصول، (تقریر محمد سرور واعظ حسینی بهسودی). قم: داوری.
  18. خوئی، سید ابوالقاسم. (بی‌تا). مصباح الفقاهة، (تقریر محمدعلی توحیدی). قم: داوری.
  19. روحانی، محمدصادق. (1382ش). زبدة الأصول. تهران: حدیث دل.
  20. سبزواری، سید عبدالاعلی. (1413ق). مهذب الأحکام. قم: مؤسسة المنار.
  21. شهباز قهفرخی، سجاد. (1399ش). تبیین و نقد نظریۀ «تعامل متقارن» در تعیین میزان تقصیر زیان‌دیده و خواندۀ دعوی در مسئولیت مدنی مبتنی بر تقصیر. مجلۀ حقوقی دادگستری، 84(11)، 131-148. https://doi.org/10.22106/jlj.2020.119696.3137
  22. شهید ثانی، زین‌الدین بن علی. (1413ق). مسالک الأفهام. قم: مؤسسة المعارف الإسلامیة.
  23. شیخ صدوق، محمد بن علی. (1413ق). من لا یحضره الفقیه. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  24. شیخ طوسی، محمد بن حسن. (1407ق). تهذیب الأحکام. تهران: دار الکتب الإسلامیة.
  25. صادقی، محمدهادی. (1401ش). حقوق جزای اختصاصی (1)؛ جرایم علیه اشخاص. تهران: میزان.
  26. صانعی، یوسف. (1384ش). استفتائات قضایی (کلیات قضا- جزائیات). تهران: میزان.
  27. صدر، سید محمدباقر. (الف). (1408ق). بحوث فی علم الأصول، (تقریر سید محمود هاشمی شاهرودی). قم: مجمع الشهید آیت‌الله الصدر العلمی.
  28. صدر، سید محمدباقر. (ب). (1408ق). مباحث الأصول، (تقریر سید کاظم حسینی حائری). قم: نشر اسلامی.
  29. صفایی، سید حسین. (1402ق). دورۀ مقدماتی حقوق مدنی؛ قواعد عمومی قراردادها. تهران: میزان.
  30. طباطبائی، سید علی. (1412ق). ریاض المسائل. قم: مؤسسۀ نشر اسلامی.
  31. علامه حلی، حسن بن یوسف. (1413ق). قواعد الأحکام فی معرفة الحلال و الحرام. قم: دفتر نشر اسلامی.
  32. فاضل آبی، حسن بن ابی‌طالب. (1417ق). کشف الرموز فی شرح المختصر النافع. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  33. فاضل لنکرانی، محمد. (1416ق). القواعد الفقهیة. قم: مرکز فقهی ائمۀ اطهار(ع).
  34. فاضل مقداد، جمال‌الدین. (1404ق). التنفیح الرائع لمختصر الشرایع. قم: کتابخانۀ آیت‌الله مرعشی.
  35. فاضل هندی، محمد بن حسن. (1416ق). کشف اللثام و الإبهام عن قواعد الأحکام. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  36. فخرالمحققین، محمد بن حسن. (1387ش). إیضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد. قم: اسماعیلیان.
  37. فلاح مظلومی، حسین. (1396ش). بررسی نحوۀ تسهیم خسارت در عاملین متعدد در قانون مجازات اسلامی. در: همایش ملی تحولات مسئولیت کیفری در نظام حقوقی ایران؛ چالش‌ها و راهکارها (چکیدۀ تفضیلی)، (به کوشش محسن شریفی). تهران: میزان.
  38. قاسم‌زاده، مرتضی. (1387ش). مبانی مسئولیت مدنی. تهران: میزان.
  39. قدسی، سید ابراهیم؛ نوروزی، شهروز. (1396ش). نسبت‌سنجی مسئولیت رانندگان بر پایۀ درجۀ تقصیر آنان. آموزه‌های حقوق کیفری، 14(13)، 33-56.
  40. کاشف‌الغطاء، محمدحسین. (1359ق). تحریر المجلة. نجف: المکتبة المرتضویة.
  41. کلینی، محمد بن یعقوب. (1407ق). الکافی. تهران: دار الکتب الإسلامیة.
  42. کمپانی اصفهانی، محمدحسین. (1409ق). الإجارة. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  43. محسنی، فرید؛ ملکوتی، نصیر. (1394ش). رابطۀ سببیت در قانون مجازات اسلامی 1392. مجلۀ حقوقی دادگستری، 79(91)، 135-160. https://doi.org/10.22106/jlj.2015.15719
  44. محقق حلی، جعفر بن حسن. (1408ق). شرایع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام. قم: اسماعیلیان.
  45. محمدی کمسرخ، اکرم. (1394ش). تحولات تقسیم مسئولیت مدنی در تصادفات رانندگی. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرکز. تهران.
  46. محمدی، سید باقر. (1397ش). میزان مسئولیت‌های حقوقی در تعدد اسباب از نگاه فقه اهل‌بیت(ع) و حنفیه و حقوق ایران و افغانستان. رسالۀ دکتری، (استاد راهنما: سید حسن وحدتی شبیری). جامعة المصطفی العالمیة، مدرسه عالی فقه تخصصی.
  47. مدنی کاشانی، آقا رضا. (1408ق). کتاب الدیات. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  48. مرادی، حسن. (1396ش). جرایم علیه اشخاص (جنایات). تهران: میزان.
  49. مصطفوی، سید حسن. (1426ق). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم. بیروت: دار الکتب العلمیة.
  50. مصطفوی، سید محمدکاظم. (1421ق). مائة القاعدة الفقهیة. قم: انتشارات اسلامی.
  51. مقدس اردبیلی، احمد بن محمد. (بی‌تا). مجمع الفائدة و البرهان فی شرح إرشاد الأذهان. قم: نشر اسلامی.
  52. مکارم شیرازی، ناصر. (1411ق). القواعد الفقهیة. قم: مدرسۀ امیرالمؤمنین.
  53. منصورآبادی، عباس. (1402ش). حقوق جزای عمومی (1). تهران: میزان.
  54. موی کشکی، فریبا. (1397ش). مسئولیت کیفری نسبی در صورت اجتماع اسباب از دیدگاه فقه امامیه و حقوق موضوعۀ ایران. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشکدۀ الهیات و علوم انسانی. تبریز.
  55. میرسعیدی، منصور. (1390ش). مسئولیت کیفری؛ قلمرو و ارکان، (جلد اول). تهران: میزان.
  56. میرمحمدصادقی، حسین. (1403ش). حقوق جزای اختصاصی (3)؛ جرایم علیه تمامیت جسمانی اشخاص. تهران: میزان.
  57. نائینی، محمدحسین. (1378ش). فوائد الأصول. قم: جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم.
  58. نجفی، محمدحسن. (1412ق). جواهرالکلام. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
  59. Condon v Condon (1978). RTR 483. Available at: https://www.guildhallchambers.co.uk/files/Contributory_Negligence_Workshop2_Julian_Benson_Scenarios_PI_Def_Seminar_June_2013.pdf
  60. Deakin, Simon& Johnston, Angus & Markesinis, Basil (2001). Tort Law. Oxford University Press.
  61. Dobbs, Dan B (2001). the Tort of Law. West Group Publishing: New York.
  62. Simons, Kenneth W (2015). Victim Fault and Victim Strict Responsibility in Anglo-American Tort Law. Journal Tort Law; 8(1-2), 29–66. https://dx.doi.org/10.2139/ssrn.2199069
  63. The Group of Authors. (1993). Contributory Negligence as a Defense in Contract. the Law Commission, No. 219.
  64. The Group of Authors. (2001). The Illegality Defense in Tort. the Law Commission Consultation Paper, No. 160.
  65. The Group of Authors. (2009). Restatement (Third) of Torts: Liability for Physical and Emotional Harm. American Law Institute
Volume 21, Issue 28
December 2024
Pages 241-266
  • Receive Date: 27 August 2024
  • Revise Date: 26 May 2025
  • Accept Date: 13 July 2025
  • Publish Date: 21 December 2024