The Ontology of Criminal Decrees Based on the Typology of Sharia Rulings (Religious Law)

Document Type : scientific

Authors

1 Associate Professor, Department of Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Razavi University of Islamic Sciences, Mashhad, Iran.

2 PhD Student in Jurisprudence and Fundamentals of Law (Criminal Jurisprudence Orientation), Razavi University of Islamic Sciences, Mashhad, Iran.

Abstract

This research, with an ontological approach, seeks to discover and explain the nature and rationale of different types of criminal decrees in light of the main categories of Sharia rulings, presenting the jurisprudential results derived from this essential understanding. The research method is theoretical and fundamental, based on the examination and analysis of jurisprudential texts. Findings indicate that criminal decrees possess a multifaceted nature comprising authoritative (Mawlawi), transactional, real, and primary dimensions. However, they incorporate a combination of original establishment (Ta'sis) and divine confirmation (Imdā') by the Lawgiver. Considering the purposes behind the legislation of criminal decrees, they contain fixed elements but are also variable in execution and procedure, particularly in light of necessary expediencies (Masaleh). This analysis, through its innovative research and analytical method, presents a layered and dynamic picture of the nature of criminal decrees and carries significant jurisprudential consequences. These include the unacceptability of existing jurisprudential perceptions regarding the nature of criminal decrees, facilitating criminal theorizing based on Sharia rulings, accepting the influence of expediencies and rational developments in the process of inferring criminal decrees and formulating criminal laws, and strengthening the instrumental conception in some of its elements, such as the procedural nature of the method and means of punishment.

Keywords

Main Subjects

References

  1. قرآن کریم

    تورات

    1. ابن‌اشعث، محمد بن محمد. (بی‌تا). الجعفریات (الأشعثیات). تهران: مکتبة النینوى الحدیثة.
    2. ابن‌بابویه (صدوق)، محمد بن علی. (1413ق). کتاب من لا یحضره الفقیه، (تحقیق علی‌اکبر غفاری). قم: دفتر انتشارات اسلامی.
    3. ابن‌جوزی، عبدالرحمن بن علی. (1997م). تلقیح فهوم أهل الأثر فی عیون التاریخ والسیر. بیروت: شرکة دار الأرقم بن أبی ‌الأرقم.
    4. ابن‌حبیب، محمد بن حبیب الهاشمی. (1942م). المحبر، (تحقیق ایلزة لیختن شتیتر). بیروت: دار الآفاق الجدیدة.
    5. ابن‌سعید مغربی، علی بن موسی. (1982م). نشوة الطرب فی تاریخ جاهلیة العرب. عمان-اردن: مکتبة الاقصی.
    6. انصاری، مرتضی. (1425ق). فرائد الأصول. قم: مجمع الفکر الإسلامی.
    7. بغدادی، محمد بن حبیب. (1421ق). المحبر. قاهره: دار الغد العربی.
    8. جعفری لنگرودی، محمدجعفر. (1401ش). دایرة‌‌المعارف علوم اسلامی (قضایی). تهران: گنج دانش.
    9. جمعی از پژوهشگران. (۱۴۲۳ق). موسوعة الفقه الإسلامی طبقاً لمذهب أهل البیت(ع). قم: مؤسسۀ دائرة المعارف فقه اسلامی بر مذهب اهل‌بیت(ع).
    10. جهانگیری، محسن؛ رجایی‌پور، محمدصادق. (1404ش). واکاوی ابزارها و شیوه‌های اجرای حدود، قصاص و تعزیرات، با تأکید بر موضوعیت یا طریقیت داشتن آن‌ها در مذاهب اسلامی و حقوق موضوعه. رسالۀ دکتری، (استاد راهنما: محسن جهانگیری). گروه فقه و مبانی حقوق. دانشگاه علوم اسلامی رضوی. مشهد.
    11. حر عاملی، محمد بن حسن. (1409ق). تفصیل وسائل الشیعة إلی تحصیل مسائل الشّریعة (وسائل الشیعه). قم: موسسۀ آل‌ البیت(ع).
    12. حلی (محقق حلی)، جعفر بن حسن. (1408ق). شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام. قم: اسماعیلیان.
    13. دایرة‌المعارف دنیای جدید. (2025م). ذیل مدخلِ «lex talionis»، بازیابی‌شده در 18 فروردین 1404 از https://www.newworldencyclopedia.org/entry/Lex_talionis
    14. رئیسی، کریم. (1400ش). طریقیت یا موضوعیت روش اجرای مجازات‌های سالب حیات، مجله فقهی - حقوقی رسائل، (10)5، 111-145.
    15. سبحانی، جعفر. (1414ق). المحصول فی علم الأصول. قم: مؤسسۀ امام صادق(ع).
    16. سلیمانی، حسین. (1380ش). مجازات‌ها در حقوق کیفری یهود. هفت آسمان، 3، (9-10)، 203-242.
    17. صافی گلپایگانی، لطف‌الله. (1412ق). الأحکام الشرعیة ثابتة لا یتغیر. قم: دار القرآن الکریم.
    18. طوسی، محمد بن حسن. (1365ش). تهذیب الأحکام. تهران: دار الکتب الإسلامیة.
    19. عاملی، محمد بن مکی. (1411ق). اللمعة الدمشقیة. قم: دارالفکر.
    20. عراقی، ضیاءالدین. (1421ق). کتاب القضاء، (تقریر ابوالفضل نجم‌آبادی). قم: مؤسسـۀ معـارف اسـلامی امـام رضـا(ع).
    21. عرب‌صالحی، محمد. (1398ش). ماهیت احکام امضایی با تأکید بر نقد نظر برخی از معاصران. جستارهای فقهی ‌اصولی، (15)5، 7-25. https://doi.org/10.22034/JRJ.2019.48360.1207
    22. عسکری، حسن بن عبدالله. (1408ق). الاوائل، (تحقیق محمد السید وکیل). طنطا: دار البشیر.
    23. علی، جواد. (1391ق). المفصل فی تاریخ العرب قبل الإسلام. بیروت: دار العلم للملایین.
    24. علیدوست، ابوالقاسم. (1395ش). فقه و مصلحت. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی.
    25. فاضل لنکرانی، محمد. (1385ش). إیضاح الکفایة، (تعلیقه کفایة الأصول، ج6). قم: نشر نوح.
    26. قاسمی، جواد. (1385ش). فرهنگ اصطلاحات فلسفه، کلام و منطق. مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامى.
    27. کدخدایی، محمدرضا. (1391ش). مجازات‌های اسلامی؛ چیستی و چرایی سنگسار. قم: مرکز مدیریت حوزۀ علمیۀ قم.
    28. کلینی، محمد بن یعقوب. (1407ق). الکافی. تهران: دار الکتب الإسلامیه.
    29. محقق داماد، سید مصطفی. (1388ش). رجم از دیدگاه قرآن و سنت. قضاوت، (58)، 19-24.
    30. مدنی، سید جلال‌الدین. (1382ش). آیین دادرسی مدنی. تهران: پایدار.
    31. مشکینى اردبیلى، على. (1374ش). اصطلاحات الأصول و معظم أبحاثها. قم: الهادی.
    32. مفید، محمد بن محمد. (1410ق). المقنعة. قم: دفتر نشر اسلامی.
    33. منتظری، حسینعلی. (1417ق). دراسات فی المکاسب المحرمة. قم: بی‌نا.
    34. نجفی، محمدحسن. (1392ق). جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، (تصحیح شیخ محمود آخوندی). تهران: دار الکتب الإسلامیه.
    35. نوبهار، رحیم. (1393ش). جستاری در مبانی تقسیم‌بندی حد- تعزیر در فقه کیفری اسلام. تحقیقات‌ حقوقی، (63)16، 213-254.
    36. نوبهار، رحیم. (1398ش). مکان‌یابی مقررات کیفری در فقه و پیامدهای روش‌شناختی آن. تحقیقات حقوقی، (85)22، 169-194. https://doi.org/10.29252/lawresearch.22.85.169
    37. نیک‌پور، صادق. (1393ش). آنتولوژی = Ontology. تهران: سوفیا سوشیا.
    38. هاشملو، محمدمهدی. (1398ش). موضوعیت و طریقیت اعدام با شمشیر در اجرای قصاص. پژوهه‌های فقهی تا اجتهاد، 3(5)، 125-144.
    39. هاشمی شاهرودی، سید محمود. (1432ق). موسوعة الفقه الإسلامی المقارن. قم: مؤسسۀ دایرة‌‌المعارف فقه‌ اسلامی بر مذهب اهل ‌البیت(ع).
    40. Lange, C. (2010). Crime and punishment in Islamic history (early to middle period): a framework for analysis. Religion compass, 4(11), 694-706. https://doi.org/10.1111/j.1749-8171.2010.00246.x
Criminal Law Doctrines
Volume 21, Issue 28
December 2024
Pages 35-62

Files

History

  • Receive Date: 01 June 2025
  • Revise Date: 03 August 2025
  • Accept Date: 26 August 2025
  • Publish Date: 21 December 2024

Share

How to cite

Statistics