نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

• سید جعفر علوی گنابادی ¹
• حسنی ایزدپناه کاظمی ²
• زهرا زورمند بافنده ²

¹ استادیار /فقه و مبانی حقوق اسلامی/علوم اسلامی رضوی/ مشهد/ ایران

² دانشجوی دکتری/ فقه و مبانی حقوق اسلامی/ علوم اسلامی رضوی/ مشهد/ ایران

چکیده

این پژوهش با رویکردی فقهی و حقوقی به بررسی مشروعیت اعمال روش‌های تعذیب جسمی و روانی برای اخذ اعتراف از متهمان در شرایط اضطرار می‌پردازد. نویسنده با بهره‌گیری از روش توصیفی ـ تحلیلی و مطالعه منابع فقهی و قانونی، ضمن تبیین دیدگاه‌های منع و جواز، حکم اولیه تعذیب را بر حرمت استوار دانسته است. در ادامه، با استناد به قواعد فقهی همچون حفظ نظام، صیانت از حقوق جامعه، قاعده اهم و نظریه تفسیری شورای نگهبان، جواز تعذیب را در چارچوب حکم ثانوی و صرفاً در شرایط اضطرار اثبات می‌کند. بر پایه قاعده «الضرورات تتقدر بقدرها»، دامنه و شدت مجاز تعذیب محدود به میزان ضرورت دانسته شده است. این پژوهش با پرهیز از دوگانه منع یا اباحه مطلق، راه‌حلی میانه و تقییدی ارائه می‌دهد که می‌تواند مبنای نظری مناسبی برای اصلاح آیین‌نامه‌های بازجویی و تدوین ضوابط فقهی اضطرار در سیاست جنایی اسلامی فراهم آورد.

کلیدواژه‌ها

• اعتراف
• اخذ اعتراف
• متهم
• تعذیب
• اضطرار
• ضرورت

موضوعات

• حقوق جزا

عنوان مقاله [English]

The foundations and limits of the emergency legitimacy of torture in obtaining confessions from the accused from the perspective of Iranian jurisprudence and law.

نویسندگان [English]

• s.Jafar Alavi gonabadi ¹
• Hosna Ezadpanah kazeme ²
• ZAHRA ZORMAND BAFANDEH ²

¹ Assistant Professor/ Department of Jurisprudence and Foundations of Law/ Razavi Islamic Sciences University/ Mashhad/ Iran

² Ph.D. Student / Department of Jurisprudence and Foundations of Law/ Razavi Islamic Sciences University/ Mashhad/ Iran

چکیده [English]

This study adopts a jurisprudential and legal approach to examine the legitimacy of applying physical and psychological coercion to extract confessions under conditions of necessity. Using a descriptive–analytical method and based on Islamic legal and statutory sources, the author first outlines opposing views on prohibition and permissibility, affirming the primary rule of the prohibition of torture. Subsequently, drawing upon principles such as preserving public order, safeguarding societal rights, the rule of greater interest (qa‘idat al-ahamm), and the interpretative theory of the Guardian Council, the research justifies secondary permissibility of coercion strictly within the limits of necessity. By avoiding the extremes of absolute prohibition and unrestricted permissibility, this study proposes a balanced, restrictive approach that may provide a theoretical basis for revising interrogation regulations and developing necessity-based legal provisions within the Islamic criminal justice policy framework.

کلیدواژه‌ها [English]

• confession
• accused
• torture
• basic principle
• interference
• scope of permissibility