چالش‌های فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی اصلاح و درمان بزهکاران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی، گروه حقوق، واحد امارات، دانشگاه آزاد اسلامی، دبی، امارات متحده عربی

2 دانشیار دانشگاه علامه طباطبائی

3 دانشیار دانشگاه بین‌المللی امام خمینی

چکیده

اصلاح و درمان مجرمان شامل مجموعه‌ای از تدابیر پزشکی ـ بالینی و اقدامات بازپرورانه (آموزشی، پرورشی و تربیتی) است که مجرمان تحت تأثیر این برنامه‌ها هنجارها را می‌آموزند و به سمت پیروی از قواعد اجتماعی هدایت می‌شوند. این مفاهیم، رویکردها و جلوه‌های متعددی را دارا هستند که اکنون به شیوه‌های گوناگون و در مراحل مختلف فرایند دادرسی تدوین و ساماندهی شده‌اند. پس از شکل‌گیری و راهیابی رویکردهای اصلاحی ـ درمانی به قانون‌گذاری، مطالعۀ عملکردها و شناسایی چالش‌های ساختاری پیش روی این فرایندها ضروری هستند. مشخص است که در یک تقسیم‌بندی ساده، ساختارهای موجود را می‌توان در سه حوزۀ فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی از همدیگر جدا ساخت. مطالعۀ تحلیلی ساختارهای مذکور نشان می‌دهد که ساختارهای آموزشی، قوانین اجتماعی، وضعیت فقر و بیکاری در جامعۀ کنونی ایران با برنامه‌های اصلاحی ـ درمانی در تضاد آشکاری هستند و مشکلات موجود در این حوزه‌ها، بازگشت مجرم به روال زندگی عادی را با چالش جدی مواجه می‌سازد.

کلیدواژه‌ها