محاکمۀ غیابی در دادگاه ویژۀ لبنان در سنجۀ حقوق بشر بین‌المللی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه قم

2 دانشجوی دکتری حقوق بین‌الملل پردیس فارابی دانشگاه تهران

چکیده

دادگاه ویژه برای لبنان با هدف مقابله با بی‌کیفرمانی و تعقیب و محاکمۀ عاملان و مرتکبان ترور رفیق حریری، نخست‌وزیر وقت لبنان، متعاقب قطعنامۀ 1757 شورای امنیت در سال 2007 تأسیس شد. «محاکمۀ غیابی بدون حضور متهمان» و متقابلاً «دفاع از حقوق متهمان غایب توسط دفتر دفاع»، دو ویژگی منحصر به فرد این دادگاه در مقایسه با دیگر دادگاه‌های بین‌المللی و مختلط است. میزان انطباق این نوع محاکمۀ غیابی با موازین دادرسی منصفانه و حقوق بشر بین‌المللی، چالش مهم و اساسی این دادگاه به شمار می‌رود. نهادهای حقوق بشری در قلمرو نظام حقوق بین‌المللی تنها در موارد خاص و استثنایی، محاکمۀ غیابی بدون حضور متهم را تجویز کرده‌اند. در این نوشتار، دلایل تجویز محاکمۀ غیابی و شیوۀ برگزاری این نوع محاکمه در دادگاه ویژه برای لبنان با موازین حقوق بشر بین‌المللی تطبیق داده شده است تا از این رهگذر، میزان رعایت حقوق متهم غایب در فرایند دادرسی کیفری روشن گردد.

کلیدواژه‌ها