واکاوی مبنا و ماهیت رسیدگی فرجامی در نظام دادرسی کیفری ایران و فرانسه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دوره دکتری حقوق جزا و جرم‌شناسی،گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

2 استادیارگروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران (نویسنده مسئول)

3 استادیارگروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

10.30513/cld.2021.2824.1445

چکیده

قانون آیین دادرسی کیفری 1392 با وجود پیش‌بینی مجدد فرجام‌خواهی، تعریف مشخصی از رسیدگی فرجامی ارایه نداده و مبنا و ماهیت آن را به روشنی تبیین نکرده‌است. لذا، در پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و الگوهای تطبیقی، مبنا و ماهیت رسیدگی فرجامی در نظام کیفری ایران با نگاه به موازین حقوقی فرانسه بررسی شده‌است. یافته‌های این پژوهش مؤید آن است که پیش‌بینی رسیدگی فرجامی در حقوق کیفری ایران بر پایه شناسایی حق اعتراض نسبت به آرای محاکم برای طرفین پرونده و اعمال تکلیف نظارتی دیوان عالی کشور بر اساس اصل 161 قانون اساسی صورت گرفته‌است. از حیث ماهیت نیز با لحاظ آموزه‌های حقوق فرانسه و با در نظر گرفتن جهات فرجام‌خواهی این نتیجه به دست می‌آید که رسیدگی فرجامی، رسیدگی شکلی صرف نیست؛ زیرا دیوان عالی در فرایند رسیدگی، به عدم رعایت مقررات ماهوی پیرامون آرای صادره نیز توجه کرده و بدین جهت، حکمی (قانونی) دانستن این نوع از رسیدگی که منصرف از رسیدگی موضوعی بوده، ارجح است. به رغم آن که در فرانسه فرجام‌خواهی علی‌القاعده، به عنوان مرحله سوم رسیدگی است، ضمن لزوم توجه به تفاوت مفهوم درجه دادرسی با مفهوم مرحله رسیدگی، در حقوق کیفری ایران، فرجام طریق عادی اعتراض و مرحله دوم رسیدگی می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of the Basis and Nature of Appellate Proceedings in Iranian and French criminal Justice System

نویسندگان [English]

  • Ebragim Reza gholizadeh 1
  • majid shaygan fard 2
  • Hamid Reza Mirzajani 3
1 Islamic azad university of mashhad
2 Islamic azad university of mashhad
3 Islamic Azad university of Mashhad, Mashhad.Iran
چکیده [English]

despite the recognition of appellate proceedings, the Iranian legislature did not provide a definition of it in the Criminal Procedure Code. So, this study uses a descriptive-analytical method to examine the basis of appellate proceedings in the Iranian penal system by looking at the legal standards of France. The findings of this study confirm that the prediction of an appellate trial in Iranian criminal law is based on the recognition of the right to object and the supervisory duty of the Supreme Court in accordance with the provisions of Principle 161 of the Constitution. In terms of nature, the relevant standards in French law, and considering the aspects of appeal in Iranian law, it is concluded that appellate proceedings are not mere formal proceedings; Because the Supreme Court in the trial process, also pays attention to non-compliance with the substantive rules regarding the rulings issued by the courts. while it is necessary to pay attention to the difference between the concepts of degree of trial and trial stage, despite the fact that in France, appeals are primarily the third stage of proceedings, in Iranian criminal law, appeals are the normal way of protest and the second stage of proceedings.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Appellate proceedings
  • Formal proceedings
  • Third stage
  • Right to object
  • Supervision