نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده

• حسن حاجی تبار فیروزجائی

دانشیار گروه حقوق، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائم‌شهر، ایران

چکیده

یکی از چالش­های حقوقی مرتبط با اثرانگشت در حقوق جزای ایران، مسأله جرم­انگاری جعل اثر انگشت و یا سوء­استفاده از سفید اثرانگشت است؛ چراکه قانونگذار علیرغم اشاره به واژه­های «امضاء و یا مهر» در جرم­انگاری جعل و سوءاستفاده از سفید مهر و یا سفید امضاء (موضوع مواد 523 و 673 قانون تعزیرات مصوب 1375)، در خصوص اثر انگشت با سکوت مواجه است. از اینرو، با توجه به جنبه اثباتی اثر انگشت در حقوق و رویه قضایی ایران، این ابهام مطرح است که آیا اثر انگشت را می­توان در حکم امضاء تلقی کرد؟ نتایج این پژوهش با هدف تبیین جرم بودن یا نبودن جعل یا سوء استفاده از سفید اثر انگشت دیگری و با استفاده از روش کتابخانه‌ای و توصیفی-تحلیلی نشان داده است که میان دکترین حقوقی، دیدگاه­های متفاوت وجود دارد. دیدگاه نخست این است که جعل اثر انگشت یا سوءاستفاده از آن مطلقاً جرم است و دیدگاه دوم بر این است که جعل اثر انگشت یا سوءاستفاده از آن مطلقاً جرم نیست. دیدگاه سومی (به نظر نگارنده) در قالب دیدگاه بینابین قابل طرح است، به نحوی که جعل اثر انگشت افراد بی­سواد و یا باسواد عاجز از امضاء یا سوءاستفاده از آن جرم بوده، در حالی که جعل اثر انگشت افراد باسواد قادر به امضاء یا سوءاستفاده از آن جرم نیست. در شرایط کنونی، با توجه به نقاط قوت و ضعف دو دیدگاه رایج و لحاظ قوانین موضوعه از حیث ضرورت اخذ اثرانگشت از افراد خاص و عدم تأثیر امضاء آنان و همچنین، لزوم اتکا قاضی به اصول تفسیری حقوق کیفری، دیدگاه بینابین می­بایست ملاک عمل از سوی قرار گیرد که بر مبنای آن فقط جعل و یا سوء­استفاده از اثر انگشت افراد بی­سواد و یا افراد باسواد عاجز از امضاء می­تواند واجد وصف کیفری باشد، هر چند دیدگاه نخست با واقعیت­های اجتماعی و قضایی منطبق­تر بوده و باید در اصلاحات تقنینی آتی مورد پذیرش مقنن قرار گیرد. 

کلیدواژه‌ها

• جرم‌انگاری
• اثر انگشت
• جعل
• سوء‌‌استفاده از سفید اثرانگشت

موضوعات

• حقوق جزا

عنوان مقاله [English]

The Status of Criminalization of Forgery and Abuse of Fingerprint Whitewashing in Iranian law

نویسنده [English]

• hasan hajitabar firozjaei

Assistant Professor of Law, Ghaemshahr Branch, Islamic Azad University, Ghaemshahr, Iran

چکیده [English]

One of the fundamental challenges facing Iranian legal doctrine and judicial practice is the issue of criminalizing fingerprint forgery or misuse of fingerprint whites; because despite referring to the words "signature or seal" in the criminalization of forgery (Article 523 of the Criminal Procedure Code of 1375) and misuse of seal whites or signature whites (Article 673 of the Criminal Procedure Code of 1375), the legislator is silent about fingerprints. Therefore, considering the affirmative aspect of fingerprints in Iranian judicial practice, there is an ambiguity as to whether fingerprints can be considered as signatures or not? Using a descriptive-analytical and library method, while expressing various viewpoints, the author believes in accepting the viewpoint that forgery of fingerprints of all individuals, whether illiterate or literate, whether unable or able to sign, and also misuse of fingerprint whites of these individuals is a crime. Of course, this view has also been accepted by the legislator in the draft bill to amend Chapter 5 of the Islamic Penal Code (Tazirat) 1403.

کلیدواژه‌ها [English]

• Criminalization
• fingerprints
• forgery
• misuse of fingerprint whites