نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 دانشیار گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

10.30513/cld.2026.8175.2252

چکیده

کنشگران نظام درمان دارای تعاملات پیچیده‌ای با یکدیگر هستند که برخی از آن­ها واجد جنبه‌های مالی و فسادآمیز است. سهم‌خواهی پزشکان از شرکت‌های دارویی، نمونه‌ای بارز از این تعاملات محسوب می‌شود. این رفتار کژمدارانه ضمن آسیب رساندن به بیماران، هزینه‌های درمان را نیز به‌طور قابل‌توجهی افزایش می‌دهد و پاسخ­ مؤثر به آن ضروری است. از این­رو، ضمانت­اجراهای انتظامی پیش‌بینی‏شده ازکارآمدی­ لازم برخوردار نیستند. پرسش اصلی این پژوهش، بررسی ابعاد و گستره سهم‌خواهی و ارزیابی پاسخ‌های انتظامی به این پدیده است. پژوهش حاضر به روش کیفی و با رویکرد توصیفی-تحلیلی انجام شده و داده‌های مورد نیاز، افزون بر منابع کتابخانه‌ای، از طریق مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته گردآوری شده‌اند. بررسی قوانین موجود در این خصوص نشان می‌دهد که پدیده سهم‌خواهی پزشکان از شرکت‌های دارویی ذیل عنوان «انجام اعمال خلاف شئون پزشکی» بر اساس ماده ۶ آیین‌نامه انتظامی رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفه‌ای شاغلین حرفه‌های پزشکی و وابسته مصوب ۱۳۹۰ و مستند به مواد 34، 35 و 36 راهنمای عمومی اخلاق حرفه‌ای شاغلین حِرَف پزشکی و وابسته سازمان نظام پزشکی، تخلف انگاری شده است؛ با این حال، پاسخ‌های انتظامی موجود در این زمینه فاقد کارآمدی و اثربخشی لازم تشخیص داده شده‌اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Physicians’ Fee Splitting with Pharmaceutical Companies: Typology, Violation and response

نویسندگان [English]

  • mahsa Alizadeh 1
  • Mohammad Farajihay 2

1 Tarbiat Modares University

2 Tarbiat Modares University

چکیده [English]

پژوهش حاضر به روش کیفی و با رویکرد توصیفی-تحلیلی انجام شده و داده‌های مورد نیاز، افزون بر منابع کتابخانه‌ای، از طریق مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته گردآوری شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که پدیده سهم‌خواهی پزشکان از شرکت‌های دارویی ذیل عنوان «انجام اعمال خلاف شئون پزشکی» بر اساس ماده ۶ آیین‌نامه انتظامی رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفه‌ای شاغلین حرفه‌های پزشکی و وابسته مصوب ۱۳۹۰ و مستند به مواد ۳۴ و ۳۵ راهنمای عمومی اخلاق حرفه‌ای شاغلین حِرَف پزشکی و وابسته سازمان نظام پزشکی، تخلف انگاری شده است؛ با این حال، پاسخ‌های انتظامی موجود در این زمینه فاقد کارآمدی و اثربخشی لازم تشخیص داده شده‌اند.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Criminal Policy
  • Corrupt Interactions
  • Pharmaceutical Industry
  • Fee Splitting
  • Violation
  • Penalty
  • Conflict of Interest