نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده

• سارا مشکین سنجابی

دانش آموخته دکتری، گروه حقوق، دانشکده حقوق، دانشگاه تربیت مدرس تهران، ایران

چکیده

گسترش مهارناپذیر جراحی‌های زیبایی، همراه با سیطره تبلیغات فریبنده در شبکه‌های اجتماعی و ظهور فناوری‌های نوینی، نظیر رباتیک و هوش مصنوعی، نظام سنتی مسئولیت کیفری پزشکان را با چالش‌هایی بنیادین روبه‌رو ساخته است . این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای و آرای قضایی داخلی و تطبیقی، مبانی مسئولیت کیفری پزشک را در این حوزه واکاوی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد چارچوب سنتی مسئولیت مبتنی بر تقصیر، به‌ویژه در جراحی‌های زیبایی نامتعارف و فناورانه، ناکارآمد بوده و نیازمند بازخوانی اساسی است. در این راستا، نظریۀ «تعهد به وسیلۀ تشدید‌یافته» به‌عنوان مبنای تعهدات حرفه‌ای تبیین می‌شود که متضمن استانداردهای مراقبتی فراتر از پزشکی درمانی، و گذار از رضایت آگاهانۀ تشریفاتی به رضایت فعال مبتنی بر استاندارد «بیمار متعارف» است. این پژوهش با طرح مفهوم رضایت نا­­آگاهانه ساختاری، تأثیر فیلترها و شبکه‌های اجتماعی بر مخدوش‌شدن رضایت واقعی را تحلیل می‌کند. یافته­های پژوهش حاکی از آن است که نظریه تعهد به وسیله تشدیدیافته به‌عنوان معیار احراز تقصیر جزایی، همراه با بازتعریف عناصر سه‌گانه در پرتو مفاهیم خشونت نمادین، قصور فناورانه و رضایت ناآگاهانه ساختاری، لازمه انطباق حقوق کیفری ایران با تحولات این حوزه است.

کلیدواژه‌ها

• جراحی زیبایی
• قصور پزشکی
• تعهد به وسیله تشدید یافته
• مسئولیت کیفری
• رضایت آگاهانه

موضوعات

• حقوق جزا

عنوان مقاله [English]

Foundations of Criminal Liability in Cosmetic Surgeries: A Re-reading of the Physician’s Professional Obligations in Light of a Comparative Approach”

نویسنده [English]

• sara Meshkin Sanjabi

A graduate of Tarbiat Modares University

چکیده [English]

The relentless expansion of cosmetic surgery, coupled with pervasive deceptive advertising on social media and emerging technologies like robotics and AI, challenges traditional physician criminal liability. Using a descriptive-analytical method with library resources and judicial opinions, this study examines criminal liability foundations in this field. Findings show the traditional fault-based framework is inadequate for unconventional, technology-driven procedures, requiring fundamental reinterpretation. The theory of “intensified duty of means” is proposed as the basis for professional obligations, demanding care standards beyond therapeutic medicine and shifting from formal informed consent to active consent based on the “reasonable patient” standard. Introducing “structurally uninformed consent,” the study analyzes how filters and social networks undermine genuine consent. The findings indicate that the intensified duty of means theory as a criterion for criminal fault, alongside redefining crime’s three elements through concepts of symbolic violence, technological negligence, and structurally uninformed consent, is essential for adapting Iranian criminal law to this evolving field.

کلیدواژه‌ها [English]

• Cosmetic Surgery
• Medical Negligence
• Aggravated Obligation of Means
• Criminal Liability
• Informed Consent