بهرام پشمی؛ هیبتاله نژندیمنش
چکیده
عدالت به عنوان یکی از بغرنجترین مسائل در زمینه روابط انسانی محسوب میگردد؛ به ویژه زمانی که قرار است از طرف دیوان کیفری بینالمللی در جهت «جبران خسارت زیاندیده» و «برخورد با مجرمان و مجازات ...
بیشتر
عدالت به عنوان یکی از بغرنجترین مسائل در زمینه روابط انسانی محسوب میگردد؛ به ویژه زمانی که قرار است از طرف دیوان کیفری بینالمللی در جهت «جبران خسارت زیاندیده» و «برخورد با مجرمان و مجازات آنها»، گامهایی برای تحقق آن برداشته شود. پیچیدگی این موضوع زمانی تشدید میشود که دیوان تحقق عدالت را به موضوع صلح و امنیت و رفاه پیوند میزند. بررسی مفهوم عدالت در پرتو صلاحیت تکمیلی نشان میدهد که اساسنامه رم با توسل به آن در تلاش است تا حدی به تطبیق تکثرگرایی هنجاری بر عملکرد عدالت بینالمللی کیفری بپردازد. در عین حال، مفهوم عدالت در اساسنامه رم، ناظر بر شرایط و موقعیتهای مختلف میباشد. ضمن اینکه عدالت در مفهوم خاص خود ناظر به احراز تقصیر بزهکار و همچنین اصلاح آن و در مفهوم عام خود شامل منافع بزهدیدگان نیز میشود. از همین روست که دیوان به منظور تأثیر پایدار خود بر عدالت و صلح، اقدام به ایجاد واحدی برای حمایت از قربانیان و شاهدان و همچنین ایجاد صندوق امانی نموده است. دیوان در عین حال عدالت سزادهنده را از طریق مجازات مرتکبان جنایات دستهجمعی به معرض اجرا میگذارد. بر همین اساس، آرای دیوان بیشتر در جهت بازدارندگی با هدف دستیابی به صلح و امنیت بوده است تا تناسب بین مجازات و فعل ارتکابی مجرمانه؛ به طوری که در احکام آن نشانههایی از جبران نابرابری پیش آمده که همانا مفهوم عدالت سزادهنده به چشم نمیخورد.
