نوع مقاله : پژوهشی
نویسندگان
1 دانشآموختۀ کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد چالوس، چالوس، ایران.
2 استاد، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
3 دانشیار، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
4 دانشیار، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
چکیده
کنوانسیون اروپایی حقوق بشر در راستای تحکیم و صیانت از اصل کرامت انسانی، قاعدۀ منع شکنجه را بهعنوان یکی از اساسیترین ارزشهای جوامع دموکراتیک به رسمیت شناخته است و رعایت مطلق آن را معیار تمایز یک جامعۀ متمدن تلقی میکند. در این چارچوب، دیوان اروپایی حقوق بشر بهعنوان مرجع تفسیر، نظارت و تضمین حقوق بنیادین مقرر در کنوانسیون، با استناد به مادۀ 3 آن، در آرای متعدد خود به تبیین ابعاد گوناگون قاعدۀ منع شکنجه پرداخته و دولتهای عضو را مکلف ساخته است تا اجرای مؤثر این قاعده بنیادین را در کلیۀ نهادهای داخلی، بهویژه دستگاه عدالت کیفری که نقشی محوری در تضمین حقوق بنیادین ایفا میکند، تضمین نمایند. پژوهش حاضر، با روش توصیفی - تحلیلی و بهرهگیری از منابع کتابخانهای و اسنادی، رویۀ قضایی دیوان اروپایی حقوق بشر را در خصوص شکایات اشخاص علیه دستگاه عدالت کیفری دولتهای عضو کنوانسیون اروپایی حقوق بشر، به سببِ نقض قاعدۀ منع شکنجه، مورد بررسی قرار میدهد. یافتههای تحقیق نشان میدهد که دیوان ضمن تدوین معیارهای روشن و مشخص برای تحقق عملی این قاعده، مجموعهای از تعهدات را بر عهدۀ دستگاه عدالت کیفری ملی نهاده است. بر این اساس، مهمترین این تعهدات عبارتاند از: التزام پلیس قضایی به خودداری از توسل به زور نامتناسب یا فراتر از حد ضرورت و نیز پرهیز از استفادۀ ناصحیح از ابزارهای مهار و کنترل؛ مسئولیت قضات در اجتناب از صدور حکم اعدام و محدودسازی اعمال مجازات حبس ابد؛ و تکلیف مقامات زندان به تأمین حداقل فضای استاندارد درون سلولها و پیشبینی تدابیر جبرانی مناسب در موارد تخصیص نامتناسب فضای سلول.
کلیدواژهها
- منع شکنجه
- کرامت انسانی
- رفتار غیرانسانی یا تحقیرآمیز
- دستگاه عدالت کیفری
- مادۀ 3 کنوانسیون اروپایی حقوق بشر
موضوعات
عنوان مقاله [English]
The Obligations of the Judiciary of European States Regarding the Implementation of the Prohibition of Torture (A Study of the Case-law of the European Court of Human Rights)
نویسندگان [English]
- Morteza Rasteh 1
- Nasrin Mehra 2
- Behzad Razavifard 3
- Mahdi Sabooripour 4
1 Graduate of Master, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law and Political Science, University of Islamic Azad, Chalus Branch, Chalus, Iran
2 Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.
3 Associate professor, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law and Political Science, University of Allameh Tabatabai, Tehran, Iran.
4 Associate professor, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law, University of Shahid Beheshti, Tehran, Iran.
چکیده [English]
The European Convention on Human Rights, in pursuit of reinforcing and safeguarding the principle of human dignity, recognizes the prohibition of torture as one of the most fundamental values of democratic societies, considering its absolute observance a hallmark of a civilized society. Within this framework, the European Court of Human Rights, as the principal authority for interpreting, supervising, and guaranteeing the protection of fundamental rights enshrined in the Convention, has, by virtue of Article 3 and through numerous judgments, elaborated on the various dimensions of the prohibition of torture. The Court has required the member states to ensure the effective implementation of this rule across all domestic institutions, particularly the criminal justice system, which plays a central role in safeguarding fundamental rights. Employing a descriptive-analytical methodology and drawing upon library and documentary sources, this study examines the Court’s case law concerning individual complaints against the national criminal justice systems of ECHR member states for violations of the prohibition of torture. The findings indicate that the Court, while establishing clear and specific criteria for practical realization of this rule, has imposed a series of binding obligations on national justice institutions. Chief among these are: the duty of judicial police to refrain from disproportionate or unnecessary force and from improper use of restraints or control measures; responsibility of judges to avoid imposing the death penalty and to limit life imprisonment; and the obligation of prison authorities to ensure minimum standard cell space and implement appropriate compensatory measures in cases of inadequate or disproportionate allocation.
کلیدواژهها [English]
- Prohibition of Torture
- Human Dignity
- Inhuman or Degrading Treatment
- Criminal Justice System
- Article 3 of the ECHR
)