نوع مقاله : پژوهشی
نویسنده
استادیار، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
چکیده
جنایات بینالمللی با وجود اینکه امروزه یکی از مسائل اصلی جامعۀ بشریاند، به دلایل قابل توضیحی کمتر موضوع مطالعۀ جرمشناختی بوده اند. موضوع این مقاله ارائۀ تحلیلی جرمشناختی برای این جنایات است. بهلحاظِ روششناختی، این تحلیل بر نظریۀ اَشکال اجتماعی گئورگ زیمل، جامعهشناس آلمانی، بنیان یافته، چندانکه شکلهای معاشرت و ستیزه و مواد تشکیلدهندۀ آنها با ملاحظۀ زمینههای روانشناختی و تاریخی به شکلی نظریهمند تبیین شدهاند. نتیجه آنکه این چارچوب نظری بنیانی تحلیلی را برای توضیح چرایی پدیداری مخاصمات بینالمللی پدیده آورده است. مفهوم اساسیِ برآمده از این تحلیل، شکلگیری جهان ذهنیِ برتر دانستن «خود» به دلایل تاریخی، ملی و نژادی یا دینی و مذهبی است که به فروتر دانستنِ «دیگری» و در نتیجه، پدیداری جهان عینیِ عدم تساهل و در پی، اقدام به نفی و حذف و تعدی به سرزمین، هویت و تمامیت جسمانی و روانی دیگری و ارتکاب جنایات بینالمللی منتهی میگردد. نهایت آنکه، این چارچوب نظری چگونگیِ پدیداریِ، برای نمونه، جنایات ارتکابیافته در جنگهای جهانی و یوگوسلاوی سابق را توضیح میدهد.
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
A Criminological Study of International Crimes in Light of the Theory of Social Forms
نویسنده [English]
- Mohammad Faraji
Assistant Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law and Political Sciences, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran.
چکیده [English]
Despite being among the most pressing issues confronting contemporary human society, international crimes have, for understandable reasons, received relatively little attention within criminological studies. The present study seeks to provide a criminological analysis of such crimes. Methodologically, this analysis is grounded in Georg Simmel’s theory of social forms, according to which the forms of sociation and conflict, along with their constituent elements, are theoretically explained in light of psychological and historical contexts. This theoretical framework offers an analytical foundation for understanding the emergence of international conflicts. The central concept derived from this analysis is the formation of a mental world in which the “self” is regarded as superior—on historical, national, racial, religious, or sectarian grounds—leading to the perception of the “other” as inferior. Consequently, an objective world of intolerance emerges, resulting in the denial, elimination, and violation of the other’s territory, identity, and physical and psychological integrity, culminating in the commission of international crimes. This theoretical framework helps explain the criminogenic dynamics behind, inter alia, the First and Second World Wars, the conflicts in Yugoslavia and Rwanda, and the genocidal acts committed against the Palestinian people.
کلیدواژهها [English]
- Social Forms
- Sociation
- Conflict
- International Crimes
اتچیسون، اندی. «فصل نخست: نظریۀ جرمشناختی و جنایات بینالمللی»، (برگردان امیر ایرانی). در: ایلیاس بانتکاس و امانوئلا میلوناکی. (۱۳۹۷ش). رویکردهای جرمشناسی به حقوق بینالمللی کیفری، (برگردان گروهی از پژوهشگران علوم جنایی، به کوشش حمیدرضا نیکوکار). تهران: بنیاد حقوقی میزان.
انجمن کلیمیان تهران، تورات، سِفر پیدایش.
بانتکاس، ایلیاس. «فصل مقدماتی: جرمشناسی میانرشتهای حقوق بینالمللی کیفری»، (برگردان روحالدین کردعلیوند و حسین آقایی جنتمکان). در: ایلیاس بانتکاس و امانوئلا میلوناکی. (۱۳۹۷ش). رویکردهای جرمشناسی به حقوق بینالمللی کیفری، (برگردان گروهی از پژوهشگران علوم جنایی، به کوشش حمیدرضا نیکوکار). تهران: بنیاد حقوقی میزان.
جهانبگلو، رامین. (۱۳۷۴ش). مدرنیته، دموکراسی و روشنفکران، (چاپ اول). تهران: مرکز.
دیوید فردریش. «فصل دوم: بهسوی جرمشناسی جنایات بینالمللی: ارائۀ چارچوب مفهومی و مبنایی»، در: آلت سمولرز و رولف هاومن. (۱۳۹۶). در: جرمشناسی فراملی؛ بهسوی جرمشناسی جنایات بینالمللی، (به کوشش حمیدرضا نیکوکار، چاپ اول). تهران: میزان.
رضویفرد، بهزاد. (۱۳۹۴ش). حقوق بینالملل کیفری، (چاپ دوم). تهران: بنیان حقوقی میزان.
رضویفرد، بهزاد. (۱۴۰۴ش)، جرمشناسی جرایم و جنایات بینالمللی. تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرمشناسی، 2(3)،
زیمل، گئورگ. (۱۴۰۳، در اصل ۱۹۷۱ م). دربارۀ فردیت و فرمهای اجتماعی، (گزینش و مقدمه از دونالد لوین، ترجمۀ شهناز مسمیپرست، چاپ پنجم). تهران: ثالث.
ضیایی بیگدلی، محمدرضا. (۱۴۰۱ش). حقوق بینالملل بشردوستانه، (چاپ ششم). تهران: گنج دانش.
فلک، دیتر. (۱۳۹۵ش). حقوق بشردوستانه در مخاصمات مسلحانه، (به اهتمام و ویرایش سید قاسم زمانی و نادر ساعد، چاپ چهارم). تهران: مؤسسۀ مطالعات و پژوهشهای حقوقی شهر دانش.
قورچی بیگی، مجید. «جرمشناسی جرایم دولتی و غفلت جرمشناسی»، ص. ۹۲۹ در: علیحسین نجفی ابرندآبادی (زیر نظر). (۱۳۹۷ش). دایرةالمعارف علوم جنایی حقوقی، (کتاب سوم). تهران: بنیاد حقوقی میزان.
کانت، ایمانوئل. (۱۴۰۴ش). صلح پایدار، (ترجمۀ محمد صبوری، چاپ دوم). تهران: کتاب پارسه.
کرایب، یان. (۱۳۹۹ش). نظریۀ اجتماعی کلاسیک، مقدمهای بر اندیشۀ مارکس، وبر، دورکهیم، زیمل، (ترجمۀ شهناز مسمیپرست، چاپ چهاردهم). تهران: نشر آگه.
نجفی ابرندآبادی، علیحسین. «جنایات بینالمللی و جرمشناسی». دیباچه در: آلت سمولرز و رولف هاومن. (۱۳۹۶ش). جرمشناسی فراملی؛ بهسوی جرمشناسی جنایات بینالمللی، (به کوشش حمیدرضا نیکوکار، چاپ اول). تهران: میزان.
en/emeriti/bergmann/publikationen/pdf/Bergmann_2011_Georg_Simmel_und_die_Mikrosoziologie_heute.pdf.
George Simmel. (1908). Soziologie, Untersuchungen über die Formen der Vergesellschaftung. Leipzig: Verlag von Duncker & Humblot.
Ingo Meyer. (2018). Georg Simmel, Die Formen der Vergesellschaftung und die Kunst der Unterscheidung. Zugriff am 31. Januar 2025. https://www.soziopolis.de/georg-simmel.html.
پ. منابع انگلیسی
Burg, Stephen L. (1996). “CHAPTER 2. Ethnic Conflict and the Euro-Atlantic Community: The Yugoslav Crisis”. War or Peace?: Nationalism, Democracy, and American Foreign Policy in Post- Communist Europe. New York: New York University Press, pp. 43-128. https://doi.org/10.18574/nyu/9780814725030.003.0007
Cartwright, Mark. “The Causes of WWII.” World History Encyclopedia, 26 Mar 2024, Accessed 13 September 2025. https://www.worldhistory.org/article/2409/the-causes-of-wwii/.
David Churchill. (2018). “What is ‘Historical Criminology’? Thinking Historically about Crime and Justice”, British Society of Criminology, No. 82.
Editors of Encyclopaedia Britannica. (2025, February 25). Georg Simmel. Encyclopedia Britannica. Accessed 7 September 2025. https://www.britannica.com/biography/Georg-Simmel.
Frank McDonough. (1997). The Origins of the First and Second World Wars. Cambridge University Press.
Gagnon, V. P. (1995). “7. Historical Roots of the Yugoslav Conflict”. International Organizations and Ethnic Conflict, (edited by Milton J. Esman and Shibley Z. Telhami, Ithaca). NY: Cornell University Press, pp. 179-197. https://doi.org/10.7591/9781501734298-010
Harrendorf, Stefan. (2014). “How Can Criminology Contribute to an Explanation of International Crimes?”, Journal of International Criminal Justice, 12(2). https://doi.org/10.1093/jicj/mqu020
Hopkins Burke, Roger. (2014). An Introduction to Criminological Theory, (Fourth edition). Routledg.
Hughes, Thomas A., Royde-Smith, John Graham. (2025). “World War II”. Encyclopedia Britannica, 9 Sep. 2025. Accessed 13 September 2025. https://www.britannica.com/event/World-War-II.
Iain Channing, Alex Tepperman, Accessed 28 August 2025, The Journal of Historical Criminology: Mission Statement. https://journalofhistoricalcriminology.pubpub.org/
ICTR, The Genocide, Accessed 17 September 2025. https://unictr.irmct.org/en/genocide.
ICTY,. About the ICTY, The Former Yugoslavia. Accessed 16 September 2025. https://www.icty.org/en/about/what-former-yugoslavia/conflicts
Lampe, John R., Allcock, John B. “Yugoslavia”. Encyclopedia Britannica, 6 Sep. 2025. Accessed 16 September 2025. https://www.britannica.com/place/Yugoslavia-former-federated-nation-1929-2003.
Miller, Stuart T. (1988). The Road to War 1936–9. In: Mastering Modern European History. Macmillan Master Series. Palgrave, London. https://doi.org/10.1007/978-1-349-19580-0_28
Norwich University, Six Causes of World War I, Accessed 7 September 2025, https://online.norwich.edu/online/about/resource-library/six-causes-world-war-i
Per Jørgen Ystehede. (2025). “What is History for Criminology?” or “What we Talk about when we Talk about Historical Criminology.” The Journal of Historical Criminology, 1(1).
Rasler, Karen, and William R. Thompson (2014). “Strategic Rivalries and Complex Causality in 1914.” The Outbreak of the First World War: Structure, Politics, and Decision-Making, (Ed. Jack S. Levy and John A. Vasquez). Cambridge: Cambridge University Press, 65–86. Print.
Rome Statute of the International Criminal Court, Preamble.
Rothe, Dawn L., and Christopher W. Mullins. (2009). “Toward a Criminology of International Criminal Law: An Integrated Theory of International Criminal Violations.” International Journal of Comparative and Applied Criminal Justice, 33 (1), 97–118. https://doi.org/10.1080/01924036.2009.9678798.
Rummel, Erika and Eric MacPhail, (2024). “Desiderius Erasmus”. The Stanford Encyclopedia of Philosophy. https://plato.stanford.edu/archives/sum2024/entries/erasmus/.
ت. منابع فرانسوی
Matthieu Abgrall, (2024). «Rousseau, la guerre et l’État dans les relations internationales», Institut Rousseau, https://institut-rousseau.fr/rousseau-la-guerre-et-letat-dans-les-relations-internationales/.
Union européenne, Histoire de l’UE, Consulté 21 juil. 25. https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu_fr.
)