نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

• رومینا درانی پور ¹
• محمد فرجیها ²

¹ دانش‌آموخته کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی، گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

² دانشــیار، گــروه حقــوق کیفــری و جرم شناســی، دانشــکدۀ حقــوق، دانشــگاه تربیــت مــدرس، تهــران، ایــران

چکیده

هدف:  عدالت ترمیمی به‌عنوان رویکردی نوین در سیاست جنایی، به‌ویژه در حوزه عدالت کیفری نوجوانان، با هدف ترمیم آسیب‌های ناشی از جرم و بازپذیری اجتماعی بزهکاران مورد توجه قرار گرفته است. با این‌حال، اجرای این رویکرد در جرایم شدید، به‌ویژه قتل عمد ارتکابی توسط نوجوانان، با چالش‌های جدی مواجه است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تحلیل چالش‌های اجرای عدالت ترمیمی در پرونده‌های قتل عمد ارتکابی توسط نوجوانان و ارائه راهکارهایی متناسب با ویژگی‌های خاص این گروه سنی است.
روش: روش پژوهش کیفی و مبتنی بر تحلیل اسناد و منابع کتابخانه­ای، بررسی 10 پرونده‌ مرتبط با موضوع تحقیق و انجام مصاحبه عمیق با 10 نفر از قضات و وکلای دادگستری است.
یافته­ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که عدم مدیریت رفتار والدین نوجوان بزهکار در فرایند ترمیمی، نارسایی رشد شناختی و دشواری پذیرش مسئولیت کیفری توسط نوجوان بزهکار و تعارض میان حمایت از نوجوان بزهکار و پاسخگویی به مطالبات اولیای دم، از مهم‌ترین چالش‌های نوجوان‌محور در اجرای عدالت ترمیمی در این دسته از جرایم محسوب می‌شوند.
نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش حاکی از آن است که اجرای موفق عدالت ترمیمی در قتل‌های ارتکابی توسط نوجوانان مستلزم طراحی سازوکارهای ویژه مشارکت هدایت‌شده والدین، تلفیق ملاحظات حمایتی و ترمیمی در فرآیند دادرسی و تدوین دستورالعمل­های ویژه در این خصوص­ است.

کلیدواژه‌ها

• عدالت ترمیمی
• قتل عمد
• نوجوانان بزهکار
• مشارکت اولیای دم
• دادرسی کیفری نوجوانان
• سیاست جنایی نوجوان محور

موضوعات

• حقوق جزا

عنوان مقاله [English]

The Application of Restorative Justice Practices in Cases of Intentional Homicide Committed by Juveniles: Challenges and Strategies

نویسندگان [English]

• Romina Doranipoor ¹
• Mohammad Farajiha ²

¹ 1. Corresponding author, MA Graduate in Criminal Law and Criminology, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law, University of Tarbiat Modares, Tehran, Iran

² 2. Associate Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran

چکیده [English]

Restorative justice, as an innovative approach in criminal policy—particularly in the context of juvenile justice—aims to repair the harm caused by crime and facilitate the social reintegration of offenders. However, its application in serious crimes, especially homicide committed by juveniles, faces significant challenges. This study aims to identify and analyze the obstacles to implementing restorative justice in juvenile homicide cases and to propose solutions tailored to the specific characteristics of this age group.
The research adopts a qualitative methodology, based on document analysis, a review of ten relevant cases, and in-depth interviews with ten judges and practicing attorneys.
Findings indicate that the lack of parental guidance during the restorative process, cognitive developmental limitations, difficulties in accepting criminal responsibility by juvenile offenders, and the tension between supporting the juvenile and addressing the demands of victims’ families are major juvenile-centered challenges in applying restorative justice in such cases.
The study concludes that successful implementation of restorative justice in juvenile homicide requires the design of mechanisms for guided parental involvement, integration of supportive and restorative considerations within judicial procedures, and the development of specialized guidelines for this context.

کلیدواژه‌ها [English]

• Restorative Justice
• Intentional Homicide
• Juvenile Offender
• Participation of Victims’ Families
• Juvenile Criminal Justice Proceedings
• Juvenile-Centered Criminal Policy