نوع مقاله : پژوهشی
نویسنده
استادیار دانشگاه گلستان
چکیده
یکی از موضوعات اساسی در جرمشناسی که بر اتخاذ رویکردهای مختلف نسبت به علتشناسی و راهکارهای پیشگیری از جرم تأثیر میگذارد، شناخت انسان به عنوان مرتکب جرم است. انسان موجودی آزاد است یا مجبور؟ انسان موجودی منفک از جامعه است یا موجودی اجتماعی؟ این تحقیق بر آن است تا به روش توصیفی ـ تحلیلی، نظریههای جرمشناسی را مورد بازخوانی قرار دهد و بررسی کند که هر کدام از آنها چه پاسخی به این دو سؤال دادهاند و در نهایت، نظریه تلفیقی جرمشناسی پست مدرن را در رابطه با سوژه انسانی مرتکب جرم تشریح کند. نظریههای اولیه جرمشناسی، انسان را موجودی منفک از جامعه تلقی میکردند و در بین آنها، برخی تأکید بر نقش فعال سوژه انسانی داشتند، مانند مکتب کلاسیک، و برخی همچون جرمشناسی تحققی، انسان را موجودی مجبور با سرنوشت محتوم میدانستند. با نفوذ آموزههای جامعهشناسی به جرمشناسی، انسان از موجودی فردی به موجودی اجتماعی تغییر ماهیت داد. اما از منظر فلسفی، نظریههایی مانند جرمشناسی مارکسیستی قائل به منفعل بودن سوژه انسانی بودند و رویکردهایی مانند برچسبزنی، اعتقاد به فعال بودن سوژه انسانی داشتند. به طور کلی، جرمشناسی تا دهه 1990 بین دو گزینه الف: انسانِ آزاد با انتخابهای بیشمار و ب: انسان مجبور با سرنوشتی محتوم، در انتخاب و تردید است و گزینه ج که الف و ب را با هم در بر داشته باشد، باور رایج این دوران نیست. اما از این دهه جرمشناسان پستمدرن با تأسی به نظریه ساختیابی آنتونی گیدنز، در عین پذیرش اجتماعی بودن انسان، او را هم در بندِ ساختارهای اجتماعی و هم شکلدهنده ساختارهای اجتماعی تلقی میکنند و همزمان با تأکید بر نقش تأثیرگذار ساختارهای اجتماعی و به بیان دقیقتر گفتمان، عاملیت فعال انسانی را انکار نمیکنند. جرمشناسان پستمدرن برای تقویت نقش فعالانه انسان در شکلدهی به گفتمانها، تأکید بر آموزش و پرورش مسئله طرحکن میکنند که به واسطه آن، انسانها از موجوداتی منفعل به افرادی فعال و گفتمانساز تبدیل میشوند.
کلیدواژهها
عنوان مقاله [English]
Philosophical-Sociological Review of the Human Subject in Criminology with an Emphasis on the Combined Theory of Postmodern Criminology
نویسنده [English]
- Hussein Goldoozian
Assistant professor at University of Golestan
چکیده [English]
One of the fundamental issues in criminology that influences the adoption of different approaches to etiology and crime prevention strategies is recognizing human as the committer of crime. Is man a free being or not? Is it a social being or separated from the society? This study wants to review theories of criminology in a descriptive-analytical way and examine how each of them has answered these two questions, and finally, describes the combined theory of postmodern criminology in relation to the human subject who commits a crime. Early theories of criminology regarded human beings as a separate entity from society, and among them, some emphasized the active role of the human subject, such as the classical school and some, like Positivist criminology, saw man as a compelling being with inevitable destiny. With the influence of sociology’s teachings on criminology, man changed from individual to social being, but from a philosophical point of view, theories such as Marxist criminology held the passivity of the human subject and approaches such as labeling believed in the activity of the human subject. In general, criminology, until the 1990s, was hesitant between two options, a: free man with countless choices, and b: man with an inevitable destiny, and a choice “c” that combines “a” and “b” wasn’t a trendy belief of that time. Starting this decade however, postmodern criminologists, by appealing to Anthony Giddens’s constructivist theory, while accepting the sociality of man, regard him as both a social constructor and a social shaper, and, more precisely do not deny human active role emphasizing on influential role of social structures at the same time. Postmodern criminologists emphasize on education for the purpose of reinforcing the active role of human beings in shaping discourses whereby human beings are transformed from passive beings into active and discursive individuals.
کلیدواژهها [English]
- Human subject
- Social structure
- Postmodern criminology
- Combined theory
)