نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

• محمد علی حاجی ده آبادی ¹
• مهدی خاقانی اصفهانی ²

¹ استادیار دانشگاه قم

² دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم‌شناسی

چکیده

نئولیبرالیسم، پس از برچیدن مرزهای تجارت و جداسازی فضای اقتصادی
از قلمرو حاکمیت سیاسی، از راهبردهای جرم‌شناسی بازپرورانه و تساهل‌گرا عدول کرد و با رفتن به سوی ابزارهای سرکوبی جرم‌شناسی کیفرگرا نگرانی‌های حقوق بشری را اوج بخشید. بنابراین طراحی راهبردی میان‌رشته‌ای و سنجیده، از رهگذر تعامل آموزه‌های حقوق کیفری با جرم‌شناسی، حقوق بشر، اقتصاد سیاسی و بسیاری از دیگر علوم معین، ضرورت دارد.
      این جستار، پس از آسیب‌شناسی تقابل گفتمان آزادی‌گرا و امنیت‌گرا در حقوق غرب و نقض حقوق بشر در پی تسری این تقابل به عرصة محرمانگی تجارت الکترونیکی (به ویژه در حوزة رمزنگاری اطلاعات)، توضیح می‌دهد که در فرایند نواندیشی دینی در اقتصاد ایران، «مدل زرد: مدل احتیاطی» در عرصة پیشگیری و کیفررسانی جرایم رمزنگاری اطلاعات سایبری را می‌توان یکی از زمینه‌های همگرایی حقوق ایران با حقوق اروپایی دانست و با بومی‌سازی این مدل، گام‌هایی اساسی در مسیر تدوین راهبرد کیفری و جرم‌شناختی کشور برداشت. مدل‌های قرمز (امنیت‌گرای مطلق) و سبز (آزادی‌گرای مطلق) را متقابلاً باید در زمرة زمینه‌های واگرایی نظام‌های حقوقی مذکور برشمرد.
 

کلیدواژه‌ها

• جرم‌شناسی غربی
• مدرنیتة حقوقی
• رمزنگاری مجرمانه
• سیاست کیفری اسلامی